آیا گاوها دو معده دارند؟
![آیا گاوها دو معده دارند؟ || شایع ترین مشکلات معده گاو ها || دام و پت](https://www.damopet.com/wp-content/uploads/2022/03/آیا-گاوها-دو-معده-دارند_780x390.jpg)
آیا گاوها دو معده دارند؟ بسیاری از مردم به اشتباه تصورمی کنند که گاوها دو معده دارند. در واقع معده گاوها شامل چهار بخش مجزا است که با هم سیستم گوارش این حیوان را تشکیل می دهند. بنابراین باور نادرست که گاوها بیش از یک معده دارند احتمالاً از این واقعیت نشات گرفته است.
داشتن اطلاعاتی هر چند مختصر در مورد سیستم گوارش گاو به شما کمک می کند تا ابتلا گاو خود به بیماری های گوارشی را سریع تر تشخیص بدهید. بیماری های گوارشی می تواند مشکلات زیادی را در سلامت گاوها ایجاد کند. حقیقت این است که گاوها فقط یک معده دارند. معده گاو دارای چهار قسمت مجزا است.
نشخوار کنندگان چه حیواناتی هستند؟
نشخوارکنندگان گروهی از حیوانات هستند که سیستم گوارشی منحصر به فردی دارند. معده نشخوارکنندگان شامل چهار قسمت مجزا است. حیواناتی مانند بز، گوسفند و گاو جزء نشخوارکنندگان هستند. معده چهار قسمتی به گاوها و سایر حیوانات نشخوارکننده اجازه می دهد تا بتوانند گیاهان و دیگر مواد غذایی را به راحتی هضم کنند. نشخوار کردن به جویدن طولانی مدت غذا با کمک آروارها در حیوانات گفته می شود. جویدن علف در حیواناتی مانند گاوها گاهی تا 8 ساعت ادامه دارد.
بسیاری از حیوانات نشخوارکننده غذای خود را به صورت نیمه جویده می بلعند. غذا وارد بخشی از معده به نام شکمبه یا سیرابی می شود و قطعات بزرگ غذا به کمک آنزیم ها تا حدودی کوچک می شوند. پس از آن غذا دوباره به دهان برمی گردد تا یکبار دیگر جویده شود.
آیا گاوها دچار آفتاب سوختگی می شوند؟
دستگاه گوارش گاو چگونه کار می کند؟
معده گاو دارای چهار بخش مجزا است که به نام های شکمبه، نگاری، هزارلا و شیردان شناخته می شوند. هر بخش از معده فعالیت خاصی را انجام می دهد که باعث می شود کل سیستم گوارشی به طور طبیعی کار کند.
شکمبه
در واقع شکمبه بزرگترین قسمت از چهار بخش مختلف معده است که در امتداد مری قرار دارد. شکمبه 90 درصد از حجم کل معده گاو را تشکیل می دهد. شکمبه با پرزهایی شبیه حوله، اولین محفظه ای است که غذای گاو وارد آن می شود. در داخل شکمبه گاو میلیون ها باکتری وجود دارد که وظیفه تخمیر غذا را انجام دارند. تخمیر به تجزیه غذا کمک می کند. غذای جویده شده بعد از تخمیر راحت تر هضم می شود.
نگاری
درست بعد از شکمبه، قسمت دیگری از معده به نام نگاری وجود دارد. نگاری دارای بافتی شبیه لانه زنبور است به همین علت به نگاری چهل خانه نیز گفته می شود. غذای تخمیر شده طی انقباضات متعدد بین شکمبه و نگاری به عقب و جلو می رود. نگاری حاوی مایعی است که به جداسازی ذرات غذا کمک می کند و قطعات مختلف غذا بر اساس اندازه تفکیک می شوند. قطعاتی از غذا که دارای اندازه بزرگتری هستند برای هضم بیشتر به داخل شکمبه برمی گردند. نگاری در حدود 50 درصد از حجم معده گاوها را تشکیل می دهد.
هزارلا
سومین قسمت معده گاوها را هزارلا تشکیل می دهد. هزارلا دارای لایه های بسیار مختلفی است. تعداد این لایه ها گاهی به بیش از صد لایه نیز می رسد، به همین علت به این قسمت از معده گاو هزارلا گفته می شود. هزارلا دارای ظاهری کروی شکل و بافتی عضلانی است. پرزهای ریز و فراوانی سطح داخلی هزارلا را می پوشانند. در داخل هزارلا غذا به قطعات کوچکتر تقسیم می شود. در داخل هزارلا چین های فراوانی با پرزهای ریز وجود دارد. این ویژگی هزارلا به جذب آب و اسیدهای چرب غذا کمک می کند. بیشترین مواد مغذی غذا در این بخش از معده گاو جذب بدن می شوند.
شیردان
به شیردان، معده واقعی گاو نیز گفته می شود، و قسمتی است که بیشترین شباهت را به معده انسان دارد. شیردان تنها بخشی از معده گاو است که می تواند آنزیم ترشح کند. در دیواره شیردان غده هایی وجود دارد که با ترشح آنزیم به هضم بهتر غذا کمک می کنند. اسید کلریدریک و سایر آنزیم های موجود در شیردان، باعث تجزیه کامل غذا و تقسیم شدن آن به قطعات بسیار ریز و کوچک می شوند. شیردان در نهایت غذا را برای وارد شدن به روده گاو آماده می کند.
روده کوچک
روده کوچک در امتداد شیردان قرار دارد. طول روده کوچک در گاوها به حدود 39 متر نیز می رسد. غذای تجزیه شده پس از عبور از شیردان به روده کوچک می رود، جایی که بیشتر مواد مغذی جذب بدن می شوند. ترشحات صفرای گاو نیز به روده کوچک می ریزند و عمل هضم غذا را آسان تر می کنند. بیشترین جذب چربی های غذا در روده کوچک انجام می شود. در ادامه مواد غذایی به کمک حرکات دودی روده به جلو رانده شده و وارد روده بزرگ می شوند.
روده بزرگ
روده بزرگ مواد مغذی باقی مانده و همچنین آب را جذب می کند. سپس مواد غیر قابل هضم به شکل مدفوع از بدن دفع می شوند.
گاوها چه چیزی می توانند بخورند؟
به دلیل وجود سیستم گوارشی قوی قادر به خوردن انواع غذاها هستند. گاوها عمدتاً از علف و یونجه تغذیه میکنند، گاهی اوقات غلات به غذای گاوها اضافه میشود. علاوه بر آن، گاوها میتوانند ذرت، محصولات تخمیر شده و مواد غذایی دیگری مانند نان و سبزیجات نیز بخورند.
چرا گاوها علوفه می خورند؟
علوفه بهترین غذا برای معده نشخوارکنندگان است. سایر گیاهان و مواد غذایی که برای انسان مفید هستند برای حیوانات نشخوارکننده مانند گاوها قابل هضم نیستند. یونجه، شبدر و ذرت جزء گیاهانی با ارزش غذایی بالا برای گاوها هستند. گاوها می توانند علوفه را در معده خود تخمیر کنند. این کار باعث می شود تا دستگاه گوارش این حیوانات بتواند بیشترین مواد مغذی را جذب بدن کند.
آیا گوساله ها شیر را نشخوار می کنند؟
گوساله هایی که هنوز شیر می نوشند، مانند گاوهای بالغ که علف را نشخوار می کنند، شیر را به دهان برنمی گردانند. در عوض، گوسالهها ناحیه خاصی در مری دارند که به غذا اجازه میدهد مستقیماً به شیردان برود و شکمبه و فرآیند تخمیر را دور بزند. این مکانیسم داخلی که به شیار مری معروف است از ورود شیر به محفظه شکمبه پیشگیری می کند.
چگونه یک گاو شیری را پروار کنیم؟
چگونه می توان از مشکلات گوارشی در گاو ها پیشگیری کرد؟
بسیاری از مرگ های ناگهانی که در گاوها رخ می دهد به دلیل ابتلا این حیوان به مشکلات گوارش است. به عنوان مثال نفخ شکمبه می تواند باعث سندرم مرگ ناگهانی در گاوها شود. با کمی دقت به تغذیه گاو می توانید به راحتی از بروز مشکلات گوارش در گاوها پیشگیری کنید. به عنوان مثال:
- از تغذیه غلات یا نان زیاد به گاوها خودداری کنید.
- غلات ذخیره ای را از دسترس گاوها دور نگه دارید.
- مراقب باشید که گاوها حتما آب کافی برای در دسترس داشته باشند.
- رژیم غذایی گاوها را به آرامی تغییر دهید تا دستگاه گوارش حیوان بتواند خود را با تغییرات غذایی منطبق کند.
به طور کلی گاوها فقط یک معده دارند که علیرغم داشتن چهار بخش بسیار متفاوت، یک وظیفه واحد در بدن بر عهده دارد. هر چهار قسمت معده در هماهنگی کامل با هم هستند تا غذایی را که یک گاو می خورد هضم کرده و آن را برای جذب بهینه آماده کنند.
مشکلات شایع معده در گاو
گاوها نیز درست مانند سایر موجودات زنده ممکن است به مشکلات معده مبتلا شوند. اطلاع از نحوع عملکرد دستگاه گوارش و درک این مشکلات می تواند به پیشگیری از بیماری های خطرناک در گاوها کمک کند. برخی از مهمترین مشکلات معده در گاوها عبارتند از:
نفخ
یکی از مهمترین مشکلات دستگاه گوارش که در گاوها تأثیر می گذارد، نفخ است. نفخ زمانی رخ می دهد که معده گاو پر از گاز می شود. در این وضعیت شکمبه گاو با گازهای حاصل از تخمیر غذا به شدت پر می شود. موارد خفیف نفخ معمولا خود به خود برطرف می شود. اما در صورت شدید بودن نفخ باید حتما از یک دامپزشک برای تخلیه گاز کمک بگیرید. اگر گازهای اضافه بوسیله آروغ از شکمبه گاو خارج نشود می تواند باعث مرگ این حیوان شود.
اسهال
گاوهایی که به طور تصادفی یا به دلیل ناآشنا بودن مقدار زیادی غلات را در یک وعده غذایی می خورند، ممکن است دچار اسهال شوند. اسهال در صورت عدم درمان به موقع می تواند منجر به کم آبی بدن و حتی مرگ شود. از سویی دیگر ابتلا به اسهال سیستم ایمنی حیوانات را ضعیف می کند، در نتیجه زمینه برای ابتلا به سایر بیماری ها به راحتی فراهم می شود.
بلع اجسام خارجی
گاوها گاهی اوقات اشیاء سخت مانند قطعات حصار یا سایر اشیاء فلزی و زنگ زده که در مرتع یا یونجه زار وجود دارند را به طور تصادفی می خورند. بلع این اشیاء خارجی می تواند مشکلات بزرگی در شکمبه یا سایر بخش های معده گاو ایجاد کند. یکی از مشکلاتی که معمولا به دنبال بلع اجسام خارجی رخ می دهد چسبندگی نگاری به سایر بخش های معده است. علاوه بر آن در گاوی که یک جسم خارجی نوک تیز را بلعیده، ممکن است تولید شیر کاهش یابد.
دمای بدن گاو افزایش پیدا می کند و ممکن است حیوان به طور غیرقابل توضیحی وزن کم کند. اجسام خارجی نوک تیز در دیواره نگاری فرو می روند. این وضعیت باعث اختلال در عملکرد این عضو از معده و همچنین سایر اندام های بدن گاو می شود. تهیه علوفه و مواد غذایی کافی و همچنین بررسی سلامت گاوها در پیشگیری از بلع اجسام خارجی در حیوانات نشخوارکننده مانند گاوها بسیار موثر است. زیرا برخی از حیوانات به دلیل گرسنگی و یا بروز نوعی اختلال غذایی به نام پیکا ناچار به خوردن اجسام خارجی می شوند.